 |
|
Door: Joke Forceville-van Rossum, in “Entre Nous” nr. 2008-1 Troosten
Troost is vooral; het verdriet er laten zijn en serieus nemen. Klaas Hendrikse
Soms pakken de dingen heel anders uit dan je had verwacht. Wij zaten gezellig bij elkaar, om te toasten op de verjaardag van één van ons. Lies had zich afgemeld. Ze was niet in staat om een vrolijke avond te beleven. De echtgenoot van een haar zeer dierbare vriendin was plotseling overleden. Ze voelde zich erg betrokken bij het gebeuren. Maar tot haar grote spijt ervoer ze, dat ze op geen enkele wijze haar vriendin wist te troosten. Ons toastavondje werd een ‘troost-avondje’. Wisten wij met dit begrip veel raad? Het bleef een poosje stil. Wil nam het woord. “Als je zelf zo’n verlies niet hebt meegemaakt….hoe moet je dan reageren? Je ‘weet’ wel iets van zo’n gebeuren, maar je ‘voelt’, je ‘beleeft’ het niet zelf. Wat kun je in ’s hemelsnaam zeggen…?” Moet je eigenlijk wel iets zeggen? Met die vraag zijn we de hele avond bezig gebleven. Ontdekten dat alles wat je onder woorden brengt tekort schiet. Wat helpt het de rouwende als je via allerlei uitingen laat merken dat je meeleeft met het verdriet: “Je hebt, gelukkig, je kinderen nog”; “Jullie huwelijk was bijzonder goed. Daar heb je fijne herinneringen aan”; “Je gelooft toch wel dat jullie verbonden-zijn er nu, op geestelijke wijze, nòg is…”. Maar met al die woorden wordt de leegte niet gevuld. Wij zijn tot de bevinding gekomen, dat je maar beter helemaal kunt zwijgen. Alleen laten vòelen, hoezeer je meeleeft. Een hand op de arm van de rouwende leggen. Of een warm gebaar van omhelzing maken. Onze conclusie is het geworden, dat het alleen maar gaat om ‘luisteren’. Niet één of twee keer; talloze malen. Een rouwende heeft er behoefte aan om, misschien wel eindeloos vaak, de eigen smart onder woorden te brengen. Dat is mij, in de vele jaren dat ik met mensen over rouwverwerking in gesprek ben geweest, heel duidelijk geworden. Wie wil troosten, moet, eindeloos dikwijls, de tijd nemen om te luisteren. Voor mij is het duidelijk, dat in verreweg de meeste gevallen een geduldig oor de beste troost biedt.
|
|
 |
|