Info-brief juni 2008: Hoe kun je iemand met verdriet tot steun zijn?

Beste lezer,

Hierbij de MaDiDo Counselling & Coaching info-brief van juni 2008.

Heel hartelijk bedankt voor jullie enthousiaste reakties op mijn vorige info-brief. Echt inspirerend! Voelt heel goed.

Het artikel in déze info-brief heet: Hoe kun je iemand met verdriet tot steun zijn? Het artikel geeft ideeën waaruit je inspiratie kunt putten om iemand met verdriet te steunen in zijn/haar verdriet. Ik hoop dat je hiermee de machteloosheid die je kunt voelen als iemand in je omgeving veel verdriet heeft, om kunt zetten in daden die de persoon die verdriet heeft als steun ervaart.

De ideeën zijn niet uitputtend. Heb je vanuit eigen ervaring ideeën die je hieraan zou willen toevoegen en waarvan je wilt dat andere mensen hier ook wat aan hebben, laat me dit dan weten per mail op malka@madido.eu. Ik zal er dan voor zorgen dat ze op mijn website komen te staan.

Naar aanleiding van reacties op mijn eerste info-brief, heb ik besloten een lotgenoten groep op te zetten voor Joodse weduwen en weduwnaren (55+), die behoefte hebben aan het uitwisselen van ervaringen en gevoelens over het verlies van hun partner. Zie onderaan deze info-brief uitgebreidere informatie hierover.

Mocht je iemand weten voor wie deze info-brief interessant zou kunnen zijn, mail hem dan alsjeblieft door (waarvoor mijn dank). Natuurlijk kan men ook een gratis abonnement aanvragen via mijn website www.madido.eu of door mij een mail te sturen op malka@madido.eu.

Warme groet en wellicht tot gauw,

Malka Soesman-Themans

MaDiDo Counselling & Coaching, Amstelveen

Tel.: 06-41206126

Mail: malka@madido.eu

Website: www.madido.eu

MaDiDo Counselling & Coaching Artikel: Hoe kun je iemand met verdriet tot steun zijn?

Elk mens beleeft verdriet verschillend. Toch zijn bepaalde reacties bij iedereen herkenbaar en algemeen. Het is als een vingerafdruk: iedereen herkent een vingerafdruk als zodanig en toch is geen enkele vingerafdruk identiek aan een ander. Verdriet verloopt voor iedereen in een verschillend tempo, met andere accenten en wisselende intensiteit.

Verdriet ontstaat meestal als reactie op het verlies van iets of iemand waaraan je gehecht was. Dit kan dus het verlies van een dierbare, maar ook het verlies van een relatie, het verlies van een baan, het verlies van gezondheid zijn, of nog andere verliezen. De verwachtingen die men had over het leven worden heftig verstoord en het leven na het verlies ziet er heel anders uit dan ervoor. Iemands hele wereld stort eigenlijk in elkaar en men is bezig met ‘overleven’ in plaats van met ‘leven’. Als je meer wilt lezen over de verwerking van verdriet en verlies en hoe dat (rouw)proces kan verlopen, lees dan mijn info-brief van mei 2008.

Wat kun je voor iemand doen die verdriet heeft, bijvoorbeeld door een verlies? Dat is het onderwerp van het vervolg van dit artikel.

Om te beginnen is steun van de omgeving heel erg belangrijk. “Steun is pas steun als degene die steun behoeft het als steun ervaart.” Dit zinnetje kwam ik tegen in het boek “Verlieskunde” van Herman de Mönnink en dit geeft eigenlijk in een notendop weer wat ik hier wil zeggen. Mensen die veel steun krijgen uit hun omgeving, hun verdriet kunnen delen en erkend worden in hun verdriet, zonder vooroordelen of adviezen, verwerken hun verdriet sneller en beter dan mensen die dat niet krijgen. Het spreekwoord “gedeelde smart is halve smart” is er niet voor niets.

Hieronder een aantal ideeën waaruit je inspiratie kunt halen om iemand met verdriet te steunen:

Accepteer de emoties en het gedrag van degene die verdriet heeft. Gun hem/haar zijn/haar eigen manier van verwerken en geef hem/haar daar alle tijd en ruimte voor. Ook als het voor jouw gevoel erg lang duurt!
Als iemand huilt, laat hem/haar dan huilen (en mocht je er zelf emotioneel van worden, dan kun je gewoon meehuilen zonder je daarvoor te schamen; het toont dat je daadwerkelijk met de ander meeleeft en dat wordt gewaardeerd). Tranen de vrije loop kunnen laten geeft opluchting en helpt bij het verwerken van verdriet. Het aanbieden van een zakdoek of een glas water kan averechts werken. Het kan impliciet overkomen alsof je wilt dat het huilen ophoudt, terwijl iemand juist moet kunnen huilen als hij of zij verdriet heeft.
Geef warmte. Bijvoorbeeld door een hand op een arm of een arm om een schouder. Zo toon je je betrokkenheid.
Geef geen adviezen, oordeel niet, luister alleen. Toon echte belangstelling, elke keer weer. Dit is eigenlijk het enige dat werkelijk helpt om iemand zijn of haar verdriet te laten verwerken. (Over luisteren zal een van mijn volgende info-brieven gaan.)
Neem initiatieven en maak concrete afspraken met de persoon die verdriet heeft. Spreek een tijdstip af voor een bezoek of onderneem samen iets. Uitspraken als: ‘je kunt me bellen als je me nodig hebt’ helpen doorgaans niet, ook al zijn ze heel lief bedoeld. De persoon die verdriet heeft neemt vaak weinig initiatieven en zal je dus niet bellen.
Wees niet bang om over het verlies te praten (dit kan dus de overledene, de verloren relatie, het verlies van gezondheid of de verloren baan zijn). Het ophalen van mooie en grappige, maar ook moeilijke herinneringen helpt om het verlies te verwerken. Het negeren van dat wat (er) niet meer is, maakt het verdriet alleen maar erger.
Wees ook niet bang om het verkeerde te zeggen of te doen. Er ‘zijn’, luisteren en steun bieden, is het belangrijkste. Een rouwproces oftewel een periode van verdriet na een groot verlies kan heel lang duren, dus ben je daarvan bewust. Niets is erger voor iemand met verdriet dan genegeerd worden. Men voelt zich al eenzaam in het verdriet en geestelijk volledig door de war gegooid en door de persoon en/of het verdriet te negeren, maak je het voor diegene die je bij wilt staan alleen maar erger.
Bied hulp aan bij praktische zaken, bijvoorbeeld de administratie of de opvang van de kinderen. Let er wel op niet alles uit handen te nemen. Dan wordt iemand afhankelijk van je en dat bevordert het de verwerking van het verlies niet.
Denk niet te snel dat je vriend/familielid nu wel over het verlies heen zal zijn. Na verloop van tijd zal hij/zij uit zichzelf misschien niet meer durven praten over het verlies, omdat hij/zij vindt dat hij je er al genoeg mee heeft belast. Blijf dus langskomen en aandacht geven aan de persoon die verdriet heeft.
Geef na het verlies van een dierbare aandacht aan de nabestaande(n) bij de geboortedag (verjaardag) en sterfdag van de dierbare. Een kaartje waarop je zegt dat je aan de nabestaande en de overledene denkt is vaak al genoeg. Het sturen van een kaart/mail/brief is ook in andere gevallen een warm gebaar naar een persoon die verdriet heeft. Het laten weten dat je aan iemand denkt geeft veel steun, omdat de persoon met verdriet dan weet dat hij/zij er niet alleen voor staat en dat er ook anderen verdriet hebben om wat er is gebeurd. Ook als je geen woorden hebt om uit te drukken wat je voelt, schrijf dát dan. Het geeft troost!
Probeer niet voor de ander te denken en aannames te doen over wat de ander wel of niet zou willen/voelen/denken/enz. Vraag of iets gewenst is of niet.
Als je het gevoel hebt dat iemand blijft hangen in zijn of haar verdriet, adviseer hem of haar dan om (professionele) hulp te zoeken. Dit kan individuele hulp zijn, maar bijvoorbeeld ook contact met lotgenoten. Veel mensen putten daar heel veel steun uit!

Heb je een vraag over of met betrekking tot dit thema, dan nodig ik je uit contact met mij op te nemen (malka@madido.eu of 06-41206126).

Door een aantal reacties die ik kreeg, heb ik besloten een lotgenotengroep op te zetten voor Joodse weduwen en weduwnaren (55+) die behoefte hebben aan het uitwisselen van ervaringen en gevoelens over het verlies van hun partner. Er zijn vele lotgenotengroepen zoals deze, maar eentje waarin iedereen Joods is of een Joodse partner had en zich daarmee ook Joods voelde, lijkt nog niet te bestaan. Daarom aan jullie de vraag of jullie aan iedereen die hiervoor belangstelling zou kunnen hebben, deze oproep willen doorgeven. Als je zelf belangstelling hebt, ben je natuurlijk ook van harte welkom. Het idee is, om een vastgesteld aantal ontmoetingen voor een vast bedrag te organiseren, waarin we verschillende thema’s rondom het verlies van je partner bespreken. Een persoonlijk kennismakingsgesprek vooraf, maakt onderdeel uit van het opzetten van een dergelijke groep.

Reacties graag op 06-41206126 of malka@madido.eu.

MaDiDo Counselling & Coaching is gespecialiseerd in het begeleiden van mensen die prive of zakelijk vastlopen door een ingrijpende gebeurtenis als overlijden van een dierbare, ziekte, (echt)scheiding of ontslag. Ik help mensen hun gedachten en gevoelens op orde te brengen en de draad van het leven weer op te pakken.

Bronnen en interessante links:

Verlieskunde, Handreiking voor de beroepspraktijk, Herman de Mönnink, ISBN 90-352-1815-9

Verlies en Rouw, confrontatie bij rouw, Trudy van Gils, ISBN 90-244-1410-5

Rouw, Ineke Kienhorst, Paul Boelen, Catja Huiskes, ISBN 90-5050-666-6

Gescheiden, Robert J. Blom, ISBN 90-55010618-7

www.verliesverwerken.nl

Mocht je deze info-brief niet meer willen ontvangen, mail me dat dan op malka@madido.eu.