Info-brief midwinter 2009: Machteloosheid; Ik sta erbij en ik kijk ernaar

Beste lezer,

Voor je ligt de midwinter 2009 info-brief van MaDiDo Counselling & Coaching.

Onderwerp is: Machteloosheid: Ik sta erbij en ik kijk ernaar.

Ik wens dat deze info-brief jezelf of een dierbare kracht zal geven en zal inspireren bij situaties en gebeurtenissen waarin een gevoel van machteloosheid de overhand heeft.

Als deze info-brief voor iemand anders interessant zou kunnen zijn, mail hem dan alsjeblieft door (waarvoor mijn dank). Natuurlijk kan men ook een gratis abonnement aanvragen via mijn website www.madido.eu of door mij een mail te sturen op malka@madido.eu.

Ik hoor graag per mail (malka@madido.eu) wat je van deze info-brief vindt! Ook als je ideeën hebt voor een onderwerp waarover je meer wilt weten, hoor ik dat graag!

Met warme groet,

Malka Soesman-Themans

MaDiDo Counselling & Coaching, Amstelveen

Tel.: 06-41206126

Mail: malka@madido.eu

Website: www.madido.eu

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

MaDiDo Counselling & Coaching Artikel: Machteloosheid: Ik sta erbij en ik kijk ernaar.

Ik kijk naar de oorlog in Gaza. Ik kijk naar de bosbranden in Australië. Ik kijk naar een programma over kinderen met Anorexia. Ik lees over massaontslagen over de gehele wereld, als gevolg van de kredietcrisis. Ik zie zieke mensen die niet lang meer te leven hebben. Ik zie kinderen die niet gelukkig zijn. Ik zie intens verdriet bij mensen die een dierbare hebben verloren. Ik zie woede, verdriet en onmacht bij scheidingssituaties, zowel van echtelijke relaties als tussen ouders en kinderen en broers en zussen en tussen vrienden. Ik zie mensen die niet onder bepaalde krachten c.q. machten uit kunnen komen. Enz. enz. enz. En ik voel me machteloos. Ik sta erbij en ik kijk ernaar. Allemaal situaties waar je als buitenstaander niets aan kunt doen, maar die je liever niet wilt zien en waar je het liefst verandering in aan wilt brengen. Maar dat kan niet. Wat is machteloosheid eigenlijk, waardoor ontstaat het en wat kun je ermee of ertegen doen? Dat is waar ik het in dit artikel over wil hebben.

Wat is machteloosheid eigenlijk? Machteloosheid is het subjectieve gevoel geen controle te hebben over een situatie of gebeurtenis en het gevoel te hebben dat acties nauwelijks van invloed zijn op de uitkomst. Onder controle wordt verstaan zowel de beïnvloedbaarheid als de voorspelbaarheid van een situatie of gebeurtenis.

Machteloosheid geeft het denken en voelen weer. Het kan zijn dat het denken en voelen niet in overeenstemming zijn met de werkelijkheid. Zich machteloos voelen, kan inhouden dat iemand denkt dat hij machteloos is, terwijl er in werkelijkheid nog genoeg te doen is. Dit wordt ‘vermeende’ machteloosheid genoemd. Wanneer feitelijk weinig tot niets meer te doen valt, wordt gesproken van ‘feitelijke’ machteloosheid.

Waardoor ontstaat machteloosheid? Het gevoel van machteloosheid ontstaat met name als zich een situatie of een gebeurtenis voordoet waarmee je je verbonden voelt. Iemand anders lijdt en dat doet je wat. Of je lijdt zelf en je kunt er niets aan veranderen. Het doet je iets dat er bijvoorbeeld massaontslagen over de gehele wereld zijn, als gevolg van de kredietcrisis. Of je probeert je in te denken hoe jij je als ouder zou voelen als je zou ontdekken dat je kind Anorexia heeft. Of je krijgt te horen dat je ziek bent en je weet dat je allerlei nare behandelingen moet ondergaan die veel pijn en bijwerkingen zullen geven, maar die noodzakelijk zijn om je een kans te geven weer gezond te worden. Al deze situaties of gebeurtenissen geven je het gevoel dat je wel iets zou willen doen, maar je denkt dat het toch niet uitmaakt of je iets doet, omdat je met die acties de uitkomst waarschijnlijk niet kunt veranderen. Het al dan niet invloed kunnen uitoefenen op de situatie heeft grote invloed op de hoeveelheid negatieve stress die we door de situatie en de machteloosheid voelen.

Maar is het wel zo dat het niets uitmaakt of we iets doen? Zijn deze en andere situaties inderdaad situaties van ‘feitelijke’ machteloosheid, of hebben we hier te maken met ‘vermeende’ machteloosheid?

Ik denk dat het per persoon verschillend is. Voor de ene persoon geven b.v. de massaontslagen een gevoel van ‘feitelijke’ machteloosheid. Deze persoon denkt dan bijvoorbeeld: ‘het gaat zo slecht met alle bedrijven, mijn bedrijf zal wel de volgende zijn en dan ben ik vast de eerste die eruit moet, want ik ben altijd de pineut’.

Een ander persoon zal echter denken: ‘het gaat zo slecht met alle bedrijven, mijn bedrijf zou best eens de volgende kunnen zijn, laat ik maar zorgen dat ik mijn zaakjes goed voor elkaar heb en mijn netwerk geupdate, zodat ik, als ik eruit zou moeten, gauw iets anders kan gaan zoeken’.

Welk van deze twee personen zal het meeste last hebben van de negatieve stress die er uit de machteloosheid voortkomt? Juist ja, de eerste. Deze persoon neemt een hulpeloze houding aan en gaat bij de pakken neerzitten en laat alles maar over zich heen komen. De tweede persoon echter, is strijdbaar. Hij gaat er niet bij voorbaat vanuit dat hij de pineut zal zijn, maar mocht het zover komen, dan wil hij goed beslagen ten ijs kunnen komen. En hij gaat juist aan het werk, binnen de machteloze situatie.

Samengevat zou je kunnen zeggen dat er twee manieren zijn om op situaties te reageren, die ‘vermeende’ machteloosheid tot gevolg hebben:

1. Je kunt bij de pakken neer gaan zitten en wachten tot het onheil over je heen komt zetten.

2. Je kunt zorgen dat je goed geïnformeerd bent, en je kunt je goed voorbereiden op wat gaat komen, zodat je wellicht toch een gaatje kunt vinden waarin je wel iets kunt doen, en je dus niet machteloos en hulpeloos hoeft te voelen, ook al is de situatie er wel naar.

Wat zou je kunnen doen als je te maken hebt met ‘feitelijke’ machteloosheid? Je komt in een situatie waarin je werkelijk niets kunt doen om het leed van een ander of van jezelf te verlichten.

Tja, in feite kun je, als het jezelf betreft, weinig anders doen dat je goed te informeren over de situatie en te proberen je gedachten en gevoelens op een rijtje te krijgen. Dit kun je doen door er met anderen (professionele hulpverleners en/of vrienden en familie) zoveel mogelijk over te praten. Hierdoor komen de puzzelstukjes die door je hoofd vliegen geleidelijk aan op hun plaats te liggen. Als het een dierbare betreft, dan kun je wel wat voor hem of haar doen, en dat is onvoorwaardelijke liefde aan die persoon geven. Niet oordelen, geen adviezen geven, niet dwingen tot wat dan ook, maar er gewoon voor die dierbare zijn. En verder kun je voor de situatie niet veel anders doen (of leren te doen) dan deze te accepteren zoals het is. Dit is gemakkelijker gezegd dan gedaan, dat weet ik. Maar misschien kun je dan iets met de volgende uitdrukking: het onacceptabele moet je veranderen, en het onveranderbare moet je accepteren. Dit wil zeggen, dat zelfs bij het gevoel van ‘feitelijke’ machteloosheid, je nog altijd kunt proberen om de situatie voor jou zo te maken, dat deze ondanks de omstandigheden acceptabel wordt.

Ik wil dit artikel besluiten met een citaat van Elisabeth Kübler-Ross: “Altijd als je denkt dat je het niet redt, komt er een lichtstraaltje uit het niets te voorschijn. Dit lichtstraaltje vernieuwt je kracht en geeft je de energie om nog een stap te doen.”

© Malka Soesman-Themans 2009

-----------------------------------------------------

Wil je verder praten over dit onderwerp, dan nodig ik je uit contact met mij op te nemen (malka@madido.eu of 06-41206126).

 

----------------------------------------------------------

MaDiDo Counselling & Coaching is gespecialiseerd in het begeleiden van mensen die prive of zakelijk vastlopen door een ingrijpende gebeurtenis als overlijden van een dierbare, ziekte, (echt)scheiding of ontslag. Ik help mensen hun gedachten en gevoelens op orde te brengen en de draad van het leven weer op te pakken.

-----------------------------------------------------

Bronnen:

Riekje Boswijk-Hummel, TROOST vragen, geven en ontvangen, ISBN 9060207947

Riekje Boswijk-Hummel, Afscheid nemen; loslaten wat dierbaar is, ISBN 9060207796

Linda Bouwmans-van den Brink en Mario Bouwmans, Zizi; de strijd om te mogen sterven, ISBN 9066571039

Theo Compernolle, Stress; vriend en vijand!, ISBN 9020926330

Zlata Filipovic en Melanie Challenger, Verloren Stemmen; Oorlog in de woorden van kinderen, ISBN 9069749167

Liesbeth Koenen, Hoe mijn vader zijn woorden terugvond, ISBN 9046800683

Herman de Mönnink, Verlieskunde; handreiking voor de beroepspraktijk, ISBN 9035229938

Machteloosheid, landelijke richtlijn versie 1.1, Vereniging van Oncologie Verpleegkundigen, 19-12-2006

Anna Timmerman, Machteloos? Ooggetuigen van de Jodenvervolging, ISBN 9025353391

Stichting Elisabeth Kübler-Ross, Vlinders; de mooiste citaten van Elisabeth Kübler-Ross

--------------------------------------------------------------

Mocht je deze info-brief niet meer willen ontvangen, mail me dat dan op malka@madido.eu.

 

 

webdesign by WebSmile